دانشنامه
Custody Orifice Meter یا Custody Transfer Orifice Meter

Custody Orifice Meter یا Custody Transfer Orifice Meter

Custody Orifice Meter یا Custody Transfer Orifice Meter یعنی سیستم اندازه‌گیری دبی با اوریفیس برای انتقال مالکیت (تحویل و تحول مالی) سیال.

به زبان ساده:

وقتی نفت، گاز یا محصولات هیدروکربنی بین دو شرکت خرید و فروش می‌شود، مقدار پول بر اساس مقدار دقیق عبوری سیال محاسبه می‌شود. در این نقطه، سیستم اندازه‌گیری باید دقت و قابلیت اطمینان بالایی داشته باشد. به این سیستم می‌گویند Custody Transfer Metering System. اوریفیس متر یکی از روش‌های متداول این کار است. برای اوریفیس مترهای گاز طبیعی، طراحی و نصب معمولاً بر اساس الزامات API MPMS Chapter 14.3 انجام می‌شود. (Accuristech Store)

تفاوت یک Orifice معمولی با Custody Orifice Meter چیست؟

یک اوریفیس معمولی ممکن است فقط برای:

  • کنترل فرآیند

  • مانیتورینگ مصرف

  • اندازه‌گیری داخلی کارخانه

استفاده شود.

اما Custody Orifice Meter باید:

✅ دقت بالا داشته باشد
✅ قابل ردیابی باشد
✅ قابلیت کالیبراسیون و ممیزی داشته باشد
✅ تمام پارامترهای مؤثر ثبت شوند
✅ طبق استاندارد طراحی و نصب شود

ساختار یک Custody Orifice Meter چیست؟

معمولاً شامل این تجهیزات است:

Gas Flow
↓
Upstream Straight Length
↓
Orifice Plate
↓
DP Transmitter
↓
 Flow Computer
↓
 Custody Report

 

اجزا:

1- Orifice Plate

قلب سیستم است.

معمولاً:

  • جنس:

    • SS316/316L

    • Duplex

    • Monel (شرایط خاص)

ویژگی‌ها:

  • سوراخ کاملاً دقیق

  • لبه تیز (Sharp Edge)

  • ضخامت کنترل شده

  • گزارش ابعادی

2- Orifice Flange / Meter Run

برخلاف اوریفیس معمولی، در Custody معمولاً:

  • طول مستقیم قبل و بعد از اوریفیس مهم است.

  • کیفیت نصب بسیار کنترل می‌شود.

چون پروفایل جریان روی دقت اثر مستقیم دارد.

3- Differential Pressure Transmitter

فشار قبل و بعد از اوریفیس را می‌گیرد:

ΔP

مثلاً:

Upstream:
80 bar

Downstream:
75 bar

ΔP:
5 bar

4- Pressure Transmitter

برای جبران فشار:

مثلاً:

  • فشار واقعی خط

  • فشار استاتیک

5- Temperature Transmitter

برای اصلاح حجم گاز:

چون گاز با دما تغییر حجم می‌دهد.

6- Flow Computer

مهم‌ترین قسمت محاسباتی است.

اطلاعات:

  • DP

  • Pressure

  • Temperature

  • Gas Composition

  • Density

را گرفته و دبی واقعی را محاسبه می‌کند.

فرمول اندازه‌گیری چگونه است؟

اصل کار:

هرچه اختلاف فشار بیشتر باشد:

سرعت عبور بیشتر است.

به‌صورت ساده:

[
Q \propto \sqrt{\Delta P}
]

ولی در Custody محاسبات کامل شامل:

  • ضریب تخلیه Cd

  • ضریب انبساط گاز

  • چگالی

  • فشار

  • دما

است.

استانداردهای مهم

برای گاز طبیعی:

  • API MPMS Chapter 14.3 (AGA Report No.3)
    استاندارد اصلی اوریفیس متر گاز است. (Accuristech Store)

برای انتقال مالکیت نفت و گاز، استانداردهای API MPMS در بخش‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. (GlobalSpec)

چرا هنوز از Orifice Meter استفاده می‌شود؟

با وجود Coriolis و Ultrasonic، اوریفیس هنوز محبوب است چون:

✔ طراحی ساده
✔ بدون قطعه متحرک
✔ مناسب فشار و دمای بالا
✔ استانداردهای شناخته شده
✔ تعمیرات آسان
✔ هزینه کمتر

معایب آن:

❌ افت فشار دائمی ایجاد می‌کند
❌ دقت کمتر از Coriolis دارد
❌ نیازمند طول مستقیم لوله است
❌ برای سیالات کثیف مشکل‌ساز می‌شود

برای آرامک صنعت (با توجه به محصولاتی که قبلاً گفتید)

Custody Orifice Meter یک محصول بسیار مناسب برای توسعه است، چون شما قبلاً دارید:

  • Orifice Plate

  • Venturi

  • Flow Measurement تجهیزات

  • Custody Metering System

برای تبدیل آن به یک محصول کامل باید روی این بخش‌ها کار کنید:

  1. Meter Run طراحی شده

  2. Orifice Assembly

  3. DP Transmitter Integration

  4. Pressure/Temperature Compensation

  5. Flow Computer

  6. Skid Fabrication

  7. Calibration Report

در واقع محصول نهایی دیگر فقط «اوریفیس» نیست؛ یک Custody Metering Skid است.

با توجه به اطلاعاتی که قبلاً از آرامک صنعت داشتید (ساخت سیستم‌های Custody Meter)، این می‌تواند یکی از محصولات استراتژیک برای بازار پتروشیمی و نفت باشد.